2026 – „Dziedzictwo zapisane w stroju – wsparcie działalności Zespołu Regionalnego Wesele Krzemienickie”

Projekt „Dziedzictwo zapisane w stroju – wsparcie działalności Zespołu Regionalnego Wesele Krzemienickie” realizowany był w okresie od czerwca do października 2026 roku. Zadanie otrzymało dofinansowanie w ramach programu EtnoPolska. Edycja 2026 i miało na celu ochronę, zachowanie oraz popularyzację lokalnego dziedzictwa kulturowego. Jego głównym założeniem było wykonanie nowych elementów krzemienieckich strojów ludowych.
Zespół Regionalny „Wesele Krzemienickie” od niemal 80 lat prezentuje na scenach w kraju i zagranicą unikalne XIX-wieczne tradycje tygodniowych wesel krzemienickich wraz z ich bogatą obrzędowością, muzyką, śpiewem i tańcem. Działalność zespołu stanowi wyjątkową formę ochrony i popularyzacji niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu. Przekazywane z pokolenia na pokolenie tradycje zachowywane są w niezmienionym kształcie dzięki zaangażowaniu członków zespołu – depozytariuszy lokalnego dziedzictwa. Dlatego możliwość pozyskania dofinansowania na odtworzenie i uzupełnienie zużytych elementów garderoby miała szczególne znaczenie dla dalszego funkcjonowania zespołu oraz zachowania autentyczności prezentowanego widowiska obrzędowego.
W ramach projektu wykonane zostały elementy garderoby przeznaczone dla poszczególnych postaci i grup występujących w widowisku: Pani Młodej i Pana Młodego, Swaszki, Dróżby, Sąsiadek i Sąsiadów, Dróżek i Swatów, a także członków kapeli. Nowe stroje powstały w pracowni „Ina” w Rzeszowie, na wzór zachowanych zabytkowych egzemplarzy, z dbałością o historyczną wierność, tradycyjny krój, właściwą kolorystykę, dobór materiałów oraz charakterystyczne hafty i zdobienia.
Szczególną rolę w realizacji zadania odegrali członkowie Zespołu Regionalnego „Wesele Krzemienickie”, którzy jako depozytariusze lokalnej tradycji czuwali nad autentycznością odtwarzanych strojów. Ich wiedza, doświadczenie i znajomość dawnych wzorów pozwoliły zadbać o zgodność wykonywanych elementów z oryginałami. W trakcie prac odbywały się przymiarki, podczas których oceniano wierność z pierwowzorami, dopasowanie strojów do sylwetek poszczególnych osób oraz komfort ich użytkowania podczas występów. Wprowadzono niezbędne poprawki krawieckie, a po zakończeniu szycia przeprowadzono odbiór gotowych elementów, sprawdzając jakość wykonania, kompletność oraz zgodność z przyjętymi założeniami projektu.
Nowe stroje zespół zaprezentował po raz pierwszy już we wrześniu 2026 roku podczas Międzynarodowego Festiwalu „Taki Sme” na Słowacji. Udział w wydarzeniu był doskonałą okazją do zaprezentowania bogactwa lokalnej kultury, reprezentowania Krzemienicy na międzynarodowej scenie oraz promocji polskiego dziedzictwa ludowego.
Podsumowaniem projektu i uroczystą okazją do zaprezentowania efektów realizacji zadania było wydarzenie „Dziedzictwo zapisane w stroju”, które odbyło się 10 października 2026 roku w Ośrodku Kultury w Krzemienicy. Spotkanie zgromadziło mieszkańców i miłośników lokalnej kultury, stając się okazją do wspólnego świętowania z Zespołem Regionalnym „Wesele Krzemienickie” – tegorocznym laureatem prestiżowej Nagrody im. Oskara Kolberga.
Podczas wydarzenia zespół po raz pierwszy zaprezentował się w pełnej odsłonie nowych strojów przed lokalną publicznością. Przedstawiony na scenie fragment widowiska weselnego zachwycił zgromadzonych barwnością, autentycznością i bogactwem krzemienickiej obrzędowości. Była to nie tylko prezentacja efektów projektu, ale również żywa lekcja historii i tradycji, która od pokoleń buduje tożsamość mieszkańców Krzemienicy.
Wydarzeniu towarzyszyła wystawa dawnych strojów zespołu, rekwizytów obrzędowych oraz najstarszych, czarno-białych fotografii dokumentujących historię „Wesela Krzemienickiego”. Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się możliwość zajrzenia do tradycyjnej skrzyni i podziwiania piękna oraz misterności wykonania dawnych gorsetów i chust.
Wyjątkową atrakcją wystawy było interaktywne lustro z wirtualnym projektorem, umożliwiające odwiedzającym wirtualne przymierzanie tradycyjnych strojów krzemienickich.
Nowe stroje to nie tylko odtworzenie dawnej garderoby, ale przede wszystkim inwestycja w ciągłość tradycji, lokalną tożsamość i przyszłość kultury Krzemienicy. Dzięki zaangażowaniu członków zespołu oraz otrzymanemu wsparciu historia i obrzędowość krzemienickiego wesela nadal mogą być przekazywane kolejnym pokoleniom i prezentowane publiczności w Polsce oraz poza granicami kraju.
Realizacja zadania objęta została patronatem medialnym Polskiego Radia Rzeszów.
Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury „EtnoPolska. Edycja 2026”.
Nagrania wideo:
Materiał dźwiękowy z Polskiego Radia Rzeszów – red. Jolanta Danak Gajda

